ชุมชนท่องเที่ยวบ้านขุนไชยทอง ตำบลหนองเรือ อำเภอชุมพลบุรี

ชุมชนบ้านขุนไชยทอง ตำบลหนองเรือ อำเภอชุมพลบุรี จังหวัดสุรินทร์

เป็นหนึ่งในชุมชนที่มีชื่อเสียงด้านการเลี้ยงช้างมากที่สุดของจังหวัดสุรินทร์ และถือเป็นพื้นที่ต้นแบบในการสืบสานวัฒนธรรม คนกับช้าง ที่สืบทอดต่อกันมาหลายชั่วอายุคน

ประวัติความเป็นมา
บรรพบุรุษของชาวบ้านขุนไชยทอง อพยพมาจากดินแดนใกล้ชายแดนกัมพูชา นำช้างมาด้วยเพื่อใช้งาน เช่น การลากไม้ การเดินทาง และต่อมาได้เลี้ยงดูสืบต่อกันเป็นมรดกทางครอบครัว

• เดิมทีทุกครัวเรือนจะมีช้างอย่างน้อย 1 เชือก
• ปัจจุบันบ้านขุนไชยทองจึงได้ชื่อว่าเป็น หมู่บ้านที่เลี้ยงช้างมากที่สุดในสุรินทร์

• การพาช้างอาบน้ำ ที่ลำห้วยหรือบึงใกล้หมู่บ้าน
• การให้อาหารช้าง และเรียนรู้เรื่องการดูแลสุขภาพช้าง
• การเดินป่ากับช้าง เพื่อสัมผัสวิถีธรรมชาติ
• เรื่องเล่าและภูมิปัญญาการคล้องช้าง การฝึก และความเชื่อที่ผูกพันกับวิถีอีสานใต้

งานหัตถกรรมและผลิตภัณฑ์
นอกจากการเลี้ยงช้างแล้ว ชาวบ้านยังสร้างสรรค์งานหัตถกรรมจาก มูลช้าง และวัสดุท้องถิ่น เช่น

• กระดาษจากมูลช้าง
• ของที่ระลึก แก้วรองแก้ว สมุด
• ผลิตภัณฑ์ออร์แกนิก เช่น ยากันยุง น้ำยาล้างจาน และของใช้ประจำวัน

• เยี่ยมชมหมู่บ้านช้าง พร้อมฟังเรื่องราวประวัติศาสตร์การเลี้ยงช้าง
• ทำอาหารพื้นบ้านร่วมกับชาวบ้าน เช่น แกงหยวก ข้าวจี่ หรืออาหารอีสานแท้ ๆ
• ชมการแสดงพื้นบ้าน พิณ แคน กลอง และการฟ้อนรำ
• ทำงานหัตถกรรม ร่วมกับกลุ่มแม่บ้านและชุมชน

ความสำคัญของบ้านขุนไชยทอง

• เป็น ศูนย์กลางการเลี้ยงช้างของสุรินทร์
• เป็นพื้นที่ เรียนรู้วิถีชีวิต คนกับช้าง อย่างยั่งยืน
• ช่วย อนุรักษ์ช้างไทย ไม่ให้ถูกนำไปใช้งานในเมือง
• เป็นพื้นที่ตัวอย่างด้าน การท่องเที่ยวโดยชุมชน (Community-based Tourism) ที่สร้างรายได้และความภาคภูมิใจให้คนท้องถิ่น